Termin \u201espektrum autyzmu\u201d, u\u017cywany w najnowszych klasyfikacjach diagnostycznych zamazuje kategorialne granice pomi\u0119dzy autyzmem dzieci\u0119cym, atypowym czy Zespo\u0142em Aspergera, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na ten zr\u00f3\u017cnicowany obraz. Obejmuje bowiem zar\u00f3wno dzieci, m\u0142odzie\u017c i doros\u0142ych, kt\u00f3rych trudno\u015bci wynikaj\u0105ce z autyzmu uniemo\u017cliwiaj\u0105 im zupe\u0142nie samodzieln\u0105 egzystencj\u0119, jak i osoby, dla kt\u00f3rych jest ona mo\u017cliwa.<\/p>\n

Spotkamy zatem osoby niewerbalne, jak i m\u00f3wi\u0105ce bardzo du\u017co; osoby o ogromnych ograniczeniach w zakresie uczenia si\u0119, jak i takie, kt\u00f3re zapami\u0119tuj\u0105 prezentowany materia\u0142 z niebywa\u0142\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105; dzieci, m\u0142odzie\u017c i doros\u0142ych o niezwykle silnej potrzebie izolacji spo\u0142ecznej, jak i tych, kt\u00f3rzy od nawi\u0105zywania kontaktu nie mog\u0105 si\u0119 powstrzyma\u0107 (Goldstein i in., 2017). ASD mie\u015bci si\u0119 wi\u0119c na pewnym kontinuum.<\/p>\n

\u200b<\/span><\/p>\n

Zbyt du\u017ce nasilenie niekt\u00f3rych cech prowadzi\u0107 b\u0119dzie wi\u0119c do zaburze\u0144 funkcjonowania, ale ich posiadanie w niewielkim nasileniu mo\u017ce stanowi\u0107\u00a0 bardzo mocn\u0105 stron\u0119 jej posiadacza (Grandin, 2016).<\/p>\n

\u200b<\/span>Wa\u017cne, by zauwa\u017ca\u0107 i obejmowa\u0107 my\u015bleniem wszystkie odcienie funkcjonowania na spektrum.<\/p>\n

\u200b<\/span><\/p>\n

Podmiotowe podej\u015bcie do os\u00f3b w spektrum autyzmu i zindywidualizowane spojrzenie pomaga dostrzega\u0107 ich niepowtarzalno\u015b\u0107, wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i zasoby \u2013 elementy, na kt\u00f3rych zdecydowanie za rzadko si\u0119 koncentrujemy.<\/p>\n

\u200b<\/span>Zmiana na podej\u015bcie bardziej pozytywne, otwarte, akcentuj\u0105ce indywidualno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015bci os\u00f3b w spektrum mo\u017ce si\u0119 bowiem znacznie przyczyni\u0107 do zmiany postawy wobec nich, jak i do zwi\u0119kszenia ich komfortu \u017cycia czy poczucia w\u0142asnej warto\u015bci.<\/p>\n

\u200b<\/span>\u200b<\/span>Kierunek wsparcia osoby w spektrum powinien wi\u0119c zale\u017ce\u0107 w du\u017cej mierze od tego w jakim jest momencie \u017cycia oraz od jej potrzeb z tym momentem zwi\u0105zanych.<\/p>\n

\u200b<\/span>Inaczej bowiem b\u0119dziemy wspiera\u0107 dziecko z du\u017cymi trudno\u015bciami komunikacyjnymi, inaczej nastolatka chc\u0105cego budowa\u0107 przyja\u017anie, a inaczej doros\u0142ego chc\u0105cego zrozumie\u0107, zaakceptowa\u0107 i lepiej zaspokaja\u0107 swoje potrzeby w zakresie kondycji psychofizycznej czy kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n

\u200b<\/span>Osoby w spektrum stanowi\u0105 grup\u0119 o pewnym szczeg\u00f3lnym, odmiennym od neurotypowego sposobie spostrzegania \u015bwiata. Idea neuror\u00f3\u017cnorodno\u015bci podkre\u015bla akceptacj\u0119 i jednoczesn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnic w sposobie rozwijania mocnych stron,\u00a0 uczenia si\u0119, do\u015bwiadczania.<\/p>\n

\u200b<\/span>Dlatego warto pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce jednym z najwa\u017cniejszych sk\u0142adnik\u00f3w skutecznego planu terapeutycznych oddzia\u0142ywa\u0144 jest sama osoba wspieraj\u0105ca: terapeuta, nauczyciel lub rodzic \u2013 wyrozumia\u0142y, empatyczny, z otwartym umys\u0142em, pozytywnym usposobieniem czy sk\u0142onno\u015bci\u0105 do pr\u00f3bowania nowych, nieszablonowych rozwi\u0105za\u0144 (Attwood, 2013, Ozonoff i in., 2015).<\/p>\n

\u200b<\/span>Niezale\u017cnie od tego, czy dopiero rozpoczynamy wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z osob\u0105\u00a0 z ASD, czy te\u017c jeste\u015bmy ju\u017c w procesie, zawsze nale\u017cy zwraca\u0107 uwag\u0119 na budowanie relacji z osob\u0105 kt\u00f3r\u0105 wspieramy.<\/p>\n

\u200b<\/span>Dobra relacja, oparta na szacunku, podmiotowo\u015bci i akceptacji b\u0119dzie podstaw\u0105 do\u00a0 pracy zwi\u0105zanej z procesem terapii.<\/p>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

Autorka – Katarzyna P\u0119czak, trenerka Fundacji Pomoc Autyzm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz wi\u0119ksza liczba diagnoz wskazuj\u0105ca na zaburzenia ze spektrum autyzmu \u2013 zar\u00f3wno autyzmu dzieci\u0119cego jak i Zespo\u0142u Aspergera \u2013 sk\u0142ania\u0107 powinna do poszukiwania wiedzy i sposob\u00f3w efektywnego wspierania uczni\u00f3w, koleg\u00f3w, czy te\u017c w\u0142asnych dzieci z tego rodzaju wyzwaniami rozwojowymi. Niezale\u017cnie od tego, czy jest si\u0119 nauczycielem, rodzicem, r\u00f3wie\u015bnikiem czy terapeut\u0105 takiej osoby, warto pracowa\u0107 nad…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[242,237],"tags":[],"class_list":["post-41717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asperger","category-autyzm","category-242","category-237","description-off"],"acf":[],"yoast_head":"\n